DWEDWCH NA I’R GANOLFAN DDATA MENAI
SAY NO TO THE MENAI DATA CENTRE
MAKE YOUR OBJECTIONS TO THE COUNCIL:
The deadline for submissions regarding the planning application has been moved forward to the 17th of October.
Go to the Cyngor Gwynedd planning portal – https://amg.gwynedd.llyw.cymru/planning/ – make an account or log in, look for application number C25/0740/20/EIA (you don’t need to fill in any other information to search). Click “View” to see all the documents related to the application, and then at the bottom you should see the option to make comments and object.
You can also write to Cynllunio@gwynedd.llyw.cymru
OR write by post:
Planning Services
Cyngor Gwynedd
Council Offices
Ffordd y Cob
Pwllheli
Gwynedd
LL53 5AA
GWNEWCH EICH GWRTHWYNEBIAD I’R CYNGOR
Mae Cyngor Gwynedd wedi ymestyn eu dyddiad cau ar gyfer sylwadau i Hydref 17eg
Ewch i’w porth cynllunio ar wefan y Cyngor – https://amg.gwynedd.llyw.cymru/planning/index.html?language=cy – gwnewch gyfrif / mewngofnodwch ac edrychwch am gais rhif C25/0740/20/EIA. Does dim angen rhoi mwy o wybodaeth i mewn i chwilio. Cliciwch “Gweld” i weld y ddogfennau i gyd sy’n rhan o’r cais, wedyn ar y gwaelod bydd opsiwn i roi sylwadau ac i wrthwynebu.
Gallwch ysgrifennwch at Cynllunio@gwynedd.llyw.cymru
Neu ysgrifennwch drwy’r post:
Gwasanaethau Cynllunio
Cyngor Gwynedd
Swyddfeydd y Cyngor
Ffordd y Cob
Pwllheli
Gwynedd
LL53 5AA
PETITION
In November 2025, Westminster announced the Menai area as an “AI Datacentre Growth Zone”.
Now, an English company called Gwelyfenai Ltd., plan to build a major 333,440sqm data centre campus on the former Ferodo factory site in Caernarfon AND it’s surrounding areas. Right on the shore of the beautiful Menai Strait.
The application is C25/0740/20/EIA and is currently pending with Cyngor Gwynedd.
As local residents, our concerns about this project amount to the following:
1 – Landscape
The tallest buildings would be 100 feet high, compared to the 29 foot height of the former Ferodo factory. That’s 3 metres higher than the Marquis statue on Anglesey!
The site will also cover approximately 41 hectares (around 100 acres, or roughly 57 football pitches), compared to a mere 2.2 hectares for the former Ferodo factory. The developer says approximately 8 hectares will be used for ecological enhancement.
This is a HUGE data centre that will significantly change the local landscape. The site is situated on an open and visible coastal site which forms the front elevation of extensive views of Snowdonia from the Anglesey AONB and falls within the LCA01 (Bangor Coastal Plain) Landscape Character.
Previous development proposals (holiday site) on the same land have been rejected in part because of the detrimental visual impact it would have on the landscape. Gwynedd council advised that only “well-designed” and “small to very small holiday lodges” would be appropriate on the site.
2 – Electricity supply
The development is proposed with an enormous 450 MW electricity connection. For comparison, the Welsh Government recently described 400 MW of new wind generation as enough to meet the annual average electricity needs of around 350,000 Welsh homes — roughly a quarter of all Welsh households.
When there is insufficient supply, the data centre will rely on diesel generators. This data centre will run 24/7, 365 days a year.
Previous data centres have resulted in the surrounding areas being hit with a sharp increase in their electricity bills as the local demand skyrockets.
3 – Water supply and pollution
The environmental assessment identifies a potential maximum water demand of almost 12 million litres per day, while the developer says the most likely demand would be around 700,000 litres per day.
They propose to take this from the local clean drinking water supply from Dŵr Cymru. They then plan to either dump this into the nearby Waterloo pump station. They say they will filter this water, but we do not know if this will be done sufficiently and not effect local wildlife.
They have also provided no information on how they intend to cool it. Waste water from data centres is known to be hot, an increase of temperature in the Menai, should they end up dumping water in there, would have disastrous consequences for the ecosystem.
Dŵr Cymru (Welsh Water) has responded to the planning application by issuing a holding objection. They were concerned by a lack of information about what cooling technology they will use, or the amount of water required. They also said there in not enough capacity in the local public sewerage network, which locals already know too well from the repeated dumping of raw sewage into our waterways.
One of the directors of Gwelyfenai – the new company that has been established to provide this data centre – is Peter O’Dowd.
His company, Maybrook Developments (Appley Bridge) Ltd, pleaded guilty for six environmental offences on other sites they managed: including failing to comply with the conditions of an environmental permit, storing waste that wasn’t covered by the permit, and failing to conduct proper landfill-gas, groundwater and surface-water monitoring . Peter O’Dowd was personally charged for the same offences, but has pleaded not guilty.
So we should be asking: what independent environmental monitoring, financial safeguards and enforceable remediation conditions would apply to a project of this scale?
4 – Diesel and air pollution?
When there is insufficient electricity supply, the data centre will rely solely on diesel generators. This data centre will run 24/7, 365 days a year. Even a brief interruption can cause serious problems.
The proposed development includes substantial backup-generation infrastructure, and the environmental assessment models approximately 5.7 million litres of diesel per year in connection with this generation.
The Environment Agency notes that unabated diesel engines can emit high levels of nitrogen oxides (NOx), and that significant installed capacity can breach short-term air-quality standards within a few hours of operation.
They say this is only to be used as back-up, but the electricity grid is currently struggling to connect the rapidly expanding number of proposed data centres in Britain. The Government has said some projects face waits of up to 15 years for a grid connection.
What happens if this data centre is built before its full grid connection is available?
5 – Impact on local wildlife and ecosystems
Just the vast scale of construction will destroy the habitat of local wildlife, but the continuous operation is also set to displace countless species that call this area home. Data centres generate mechanical noise, including a constant low-frequency hum noise from cooling systems, fans, pumps, and other equipment.
People living near these facilities have raised concerns about this type of noise and its impact on quality of life and sleep; the impact on insects, bees and other animals that rely on the area would be huge, especially considering that many species can hear frequencies that we can’t.
The ecosystem of the Menai – a Marine Special Area of Conservation (SAC) which also contains seven different adjoining Sites of Significant Interest (SSSI) – is also a major concern.
Instead of allowing this project to proceed, Gwelyfenai Ltd. should be asked to explore alternative locations and better technologies that would mitigate its impact. Disused quarries could be explored, for example. Closed-loop water cooling systems that do not take from the local drinking water supply. Investing in and then harnessing renewable energy sources. A higher cost and more planning for the multi-millionaire company directors, but far less of a negative impact on our land, our people and our wildlife here in North Wales.
The stakes are high, and time is pressing. We need your support to make our voices heard. Help us convince the local council to reject the plans for the mega data-centre in Caernarfon and prioritise the preservation of what makes our home so special.
By signing this petition, you are standing up for our community, our environment, our wildlife and our future.
DEISEB
Ym mis Tachwedd 2025, cyhoeddodd San Steffan fod ardal y Fenai wedi’i dynodi’n “Barth Twf Canolfannau Data AI” (“AI Datacentre Growth Zone”).
Erbyn hyn, mae cwmni o Loegr sy’n galw ei hun yn Gwelyfenai Cyf., yn bwriadu adeiladu canolfan ddata enfawr o 333,440m² ar safle hen ffatri Ferodo yng Nghaernarfon ac ar y tir o’i hamgylch. A hynny reit ar lan y Fenai hardd.
Y cais yw C25/0740/20/EIA, ac mae ar hyn o bryd yn aros am benderfyniad gan Gyngor Gwynedd.
Fel trigolion lleol, mae ein pryderon ynghylch y prosiect hwn yn cynnwys y canlynol:
1 – Y dirwedd
Byddai’r adeiladau talaf tua 100 troedfedd (30 metr) o uchder, o gymharu ag uchder o tua 29 troedfedd (9 metr) i hen ffatri Ferodo.
Mae hynny tua 3 metr yn uwch na cherflun y Marciwis ar Ynys Môn!
Byddai’r safle hefyd yn gorchuddio tua 41 hectar (tua 100 erw, neu oddeutu 57 o gaeau pêl-droed), o gymharu â dim ond 2.2 hectar ar gyfer hen safle ffatri Ferodo. Mae’r datblygwr yn dweud y bydd tua 8 hectar yn cael ei neilltuo ar gyfer gwella bioamrywiaeth ac ecoleg.
Mae hon yn ganolfan ddata enfawr a fyddai’n newid y dirwedd leol yn sylweddol.
Mae’r safle ar dir arfordirol agored a gweladwy, sy’n ffurfio blaendir golygfeydd eang o Eryri o Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol (AHNE) Ynys Môn, ac mae o fewn LCA01 (Gwastadedd Arfordirol Bangor), sef ardal sydd â’i chymeriad tirwedd ei hun.
Mae cynigion datblygu blaenorol ar yr un tir — ar gyfer safle gwyliau — wedi cael eu gwrthod yn rhannol oherwydd yr effaith weledol niweidiol ar y dirwedd. Dywedodd Cyngor Gwynedd y byddai “cabannau gwyliau bach i fach iawn, wedi’u dylunio’n dda” yn unig yn briodol ar y safle.
2 – Cyflenwad trydan
Mae’r datblygiad yn cael ei gynnig gyda chysylltiad trydan enfawr o 450 MW.
I roi hyn mewn cyd-destun, dywedodd Llywodraeth Cymru yn ddiweddar fod 400 MW o ynni gwynt newydd yn ddigon i ddiwallu anghenion trydan blynyddol cyfartalog tua 350,000 o gartrefi yng Nghymru — tua chwarter y tai yng Nghymru.
Pan nad oes digon o gyflenwad trydan ar gael, bydd y ganolfan ddata yn dibynnu ar eneraduron (generators) diesel. Bydd y ganolfan ddata hon yn gweithredu 24 awr y dydd, 365 diwrnod y flwyddyn.
Mae canolfannau data mewn mannau eraill wedi arwain at gynnydd sydyn ym miliau trydan yr ardaloedd cyfagos wrth i’r galw lleol am drydan gynyddu’n sylweddol.
3 – Cyflenwad dŵr a llygredd
Mae’r asesiad amgylcheddol yn nodi y gallai’r galw am ddŵr gyrraedd uchafswm o bron i 12 miliwn litr y dydd, tra bod y datblygwr yn dweud mai tua 700,000 litr y dydd fyddai’r defnydd mwyaf tebygol.
Maent yn cynnig cymryd y dŵr yma o’r cyflenwad dŵr yfed lleol gan Dŵr Cymru.
Yna, maent yn bwriadu ei ollwng i orsaf bwmpio Waterloo gerllaw. Maent yn dweud y bydd y dŵr yn cael ei hidlo, ond nid ydym yn gwybod eto a fydd hynny’n ddigonol i atal unrhyw effaith ar fywyd gwyllt lleol.
Tydyn nhw ddim wedi darparu digon o wybodaeth am sut yn union byddant yn ei oeri. Gall dŵr gwastraff o ganolfannau data fod yn gynnes iawn, ac mae cynnydd yn nhymheredd dŵr y Fenai, tasan nhw yn gollwng y dŵr yno, yn rhywbeth a allai gael canlyniadau difrifol i’r ecosystem.
Mae Dŵr Cymru wedi ymateb i’r cais cynllunio drwy gyflwyno gwrthwynebiad dros dro (holding objection). Roeddent yn pryderu am y diffyg gwybodaeth ynghylch pa dechnoleg oeri fyddai’n cael ei defnyddio a faint o ddŵr fyddai ei angen. Dwedon nhw hefyd nad oes digon o gapasiti yn y rhwydwaith carthffosiaeth cyhoeddus lleol i ymdopi â llif dŵr gwastraff y datblygiad heb beryglu gwasanaethau presennol na’r amgylchedd.
Un o gyfarwyddwyr “Gwelyfenai” – y cwmni newydd a sefydlwyd i ddarparu’r ganolfan ddata hon – ydi Peter O’Dowd. Pleidiodd ei gwmni, Maybrook Developments (Appley Bridge) Ltd, yn euog i chwe trosedd amgylcheddol ar safleoedd eraill roeddynt yn eu rheoli, yn cynnwys: methu â chydymffurfio ag amodau trwydded amgylcheddol, storio gwastraff nad oedd wedi’i gynnwys yn y drwydded, a methu â chynnal gwaith monitro priodol ar gyfer nwy tirlenwi, dŵr daear a dŵr wyneb. Cyhuddwyd Peter O’Dowd yn bersonol o’r un troseddau, ond mae wedi pledio’n ddieuog.
Felly, dylem fod yn gofyn: pa waith monitro amgylcheddol annibynnol, pa fesurau diogelu ariannol a pha amodau adfer gorfodadwy fyddai’n berthnasol i brosiect o’r maint hwn?
4 – Diesel a llygredd aer?
Pan nad oes digon o drydan ar gael, bydd y ganolfan ddata yn dibynnu ar eneraduron (generators) diesel. Bydd y ganolfan yn gweithredu 24 awr y dydd, 365 diwrnod y flwyddyn, ac mae angen cyflenwad trydan dibynadwy iawn ar ganolfannau data — gall hyd yn oed seibiant fer achosi problemau difrifol.
Mae’r datblygiad yn cynnwys seilwaith cynhyrchu trydan wrth gefn sylweddol, ac mae’r asesiad amgylcheddol yn modelu tua 5.7 miliwn litr o ddiesel y flwyddyn mewn cysylltiad â’r cynhyrchu hwn.
Mae Asiantaeth yr Amgylchedd yn nodi y gall peiriannau diesel heb systemau rheoli allyriadau allyrru lefelau uchel o ocsidau nitrogen (NOx), ac y gall capasiti cynhyrchu sylweddol arwain at dorri safonau ansawdd aer tymor byr o fewn ychydig oriau o weithredu.
Dywedir mai ar gyfer argyfyngau wrth gefn yn unig y bydd y generaduron hyn yn cael eu defnyddio.
Ond mae’r grid trydan ym Mhrydain ar hyn o bryd yn cael trafferth cysylltu’r nifer fawr o ganolfannau data sy’n cael eu cynnig â’r grid. Mae Llywodraeth y DU wedi dweud y gall rhai prosiectau wynebu hyd at 15 mlynedd o aros am gysylltiad â’r grid.
Beth fydd yn digwydd os caiff y ganolfan ddata hon ei hadeiladu cyn bod ei chysylltiad llawn â’r grid ar gael?
5 – Yr effaith ar fywyd gwyllt ac ecosystemau lleol
Byddai maint enfawr y gwaith adeiladu ar ei ben ei hun yn newid ac yn tarfu ar gynefinoedd y bywyd gwyllt lleol. Byddai gweithrediad parhaus y ganolfan hefyd yn gallu effeithio ar y rhywogaethau sy’n defnyddio’r ardal ar hyn o bryd.
Mae canolfannau data yn cynhyrchu sŵn mecanyddol, gan gynnwys sŵn ‘buzzing’ cyson amledd isel o systemau oeri, cefnogwyr, pympiau ac offer arall. Mae pobl sy’n byw ger y cyfleusterau hyn wedi mynegi pryderon ynghylch y math hwn o sŵn a’i effaith ar ansawdd bywyd ac ar gwsg; byddai’r effaith ar bryfed, gwenyn ac anifeiliaid eraill sy’n dibynnu ar yr ardal yn enfawr, yn enwedig o ystyried bod llawer o rywogaethau yn gallu clywed amleddau na allwn ni eu clywed.
Mae ecosystem Afon Menai – Ardal Cadwraeth Arbennig (ACA) Forol sydd hefyd yn cynnwys saith Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA) cyfagos – yn destun pryder mawr hefyd. Sŵ Môr Môn, sydd wedi’i leoli gyferbyn â’r safle ar ochr arall Afon Menai, yn ymwneud â gwaith cadwraeth ar gyfer rhywogaethau amrywiol yn y Fenai. Ar hyn o bryd, maent yn pwmpio dŵr hallt yn uniongyrchol o’r Fenai i’w tanciau er mwyn creu cynefinoedd naturiol i’r creaduriaid sydd yn eu gofal. Dim ond deuddydd yn ôl y clywsant am y cynnig hwn! Ni chafwyd hyd yn oed ymgynghoriad â nhw.
Yn hytrach na chaniatáu i’r prosiect hwn fynd yn ei flaen, dylid gofyn i Gwelyfenai Cyf. ystyried lleoliadau amgen a thechnolegau gwell a allai leihau ei effaith. Gellid ystyried chwareli segur, er enghraifft. Gellid defnyddio systemau oeri cylch caeedig sydd ddim yn tynnu dŵr o’r cyflenwad dŵr yfed lleol. Gellid buddsoddi mewn ffynonellau ynni adnewyddadwy ac yna defnyddio’r ynni hwnnw’n uniongyrchol.
Byddai hyn yn golygu mwy o gost a mwy o gynllunio i gyfarwyddwyr y cwmni, sydd â miliynau i’w buddsoddi, ond llawer llai o effaith negyddol ar ein tir, ein pobl a’n bywyd gwyllt yma yng Ngogledd Cymru.
Y dyddiad cau ar gyfer cyflwyno sylwadau ar y cais cynllunio ydy’r 22ain o Fedi 2026.
Mae’r fantol yn uchel, ac mae’r amser yn brin.
Mae angen eich cefnogaeth arnom i sicrhau bod ein lleisiau’n cael eu clywed. Helpwch ni i berswadio’r cyngor lleol i wrthod y cynlluniau ar gyfer y mega-ganolfan ddata yng Nghaernarfon, a blaenoriaethu gwarchod beth sy’n gwneud ein cartref mor arbennig.
Drwy lofnodi’r ddeiseb hon, rydych yn sefyll dros ein cymuned, ein hamgylchedd, ein bywyd gwyllt a’n dyfodol.